Για πρώτη φορά από το 1999, η ηπειρωτική Ευρώπη έγινε ξανά σημείο αναφοράς για ένα σπάνιο αστρονομικό γεγονός: την ολική ηλιακή έκλειψη της 12ης Αυγούστου 2026. Η ζώνη ολικότητας, πλάτους περίπου 280 χιλιομέτρων, διέσχισε τη Γροιλανδία, την Ισλανδία και την Ισπανία, προσφέροντας ιδανικές συνθήκες παρατήρησης ενός φαινομένου με μέγιστη διάρκεια περίπου 2 λεπτών και 18 δευτερολέπτων στον βόρειο Ατλαντικό και σχεδόν 2 λεπτών στην Ισπανία.
Λίγο έξω από το χωριό Melgar de Fernamental της Ισπανίας και εντός της ζώνης ολικότητας βρέθηκε, μαζί με πολυπληθή ομάδα από τον Όμιλο Φίλων Αστρονομίας Θεσσαλονίκης, ο εξωτερικός επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΚΕΔ Αναστάσιος Παναγιωτόπουλος, ο οποίος απαθανάτισε φωτογραφικά το φαινόμενο με τηλεσκόπιο/κάμερα: Seestar S30Pro.
Ταυτόχρονα, η ελληνική επιστημονική ομάδα, με επικεφαλής τον Αριστείδη Βούλγαρη και στην οποία συμμετείχε ο Διευθυντής ΕΛΕ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Κώστας Τζιότζιου και μεταξύ άλλων και ο ερευνητικός συνεργάτης του ΕΛΚΕΔ Αδριανός Γολέμης, βρέθηκε επιτόπου στη Morcuera της Ισπανίας, εντός της ζώνης ολικότητας, για να πραγματοποιήσει ένα σύνολο επιστημονικών παρατηρήσεων υψηλής εξειδίκευσης που καθίστανται εφικτές αποκλειστικά κατά τη διάρκεια ολικών ηλιακών εκλείψεων.
Η ελληνική επιστημονική ομάδα πραγματοποίησε φωτογράφιση λευκού φωτός του ηλιακού στέμματος, με στόχο την καταγραφή της κατανομής των δομών του (θύσανοι και άλλες μορφολογικές ιδιαιτερότητες). Παράλληλα, επτά φασματογράφοι στο ορατό και το υπέρυθρο φάσμα ανέλυσαν το φως του στέμματος με σκοπό την ανίχνευση ιονισμένων στοιχείων, τη χαρτογράφηση της κατανομής τους και τη μέτρηση της θερμοκρασίας του. Πρόκειται για παρατηρήσεις που, υπό κανονικές συνθήκες, δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν από οποιοδήποτε άλλο μέσο, επίγειο ή διαστημικό.
Επιπλέον, η ομάδα δοκίμασε ένα νέο πρωτότυπο όργανο με την ονομασία “Solar Corona Spectral Integrator”, που χρησιμοποιεί και οπτικές ίνες για να αναλύσει το ηλιακό φως σαν να ήταν ο Ήλιος ένα άστρο σε πολύ μεγάλη απόσταση από τη Γη, όπως τα άστρα του νυχτερινού ουρανού, αξιοποιώντας τις μοναδικές συνθήκες που προσφέρει η ολικότητα για τη βαθμονόμηση και επικύρωση του οργάνου.
Η ομάδα εκπροσώπησε ένα ευρύ φάσμα ελληνικών και διεθνών ιδρυμάτων, μεταξύ των οποίων: Α. Βούλγαρης (Icarus Optomechanics), Θ. Οικονόμου (Ινστιτούτο Enrico Fermi, Πανεπιστήμιο του Σικάγου), Κ. Τζιότζιου (Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών IAASARS), Γ. Ι. Λιάκος (Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα Φυσικής), Α. Γολέμης (ΕΛΚΕΔ, Γαλλικό Ινστιτούτο Διαστημικής Ιατρικής και Φυσιολογίας MEDES), Α. Μπόττας (Όμιλος Φίλων Αστρονομίας Θεσσαλονίκης ΟΦΑ), Δ. Βαρβαρούσης (Icarus Optomechanics), Μ. Μαγκανάρη (Πανεπιστήμιο Κρήτης, Τμήμα Φυσικής), Γ. Μπένος (Ελληνικό Μεσογειακό Πανεπιστήμιο). Η πολυφωνία αυτή αντικατοπτρίζει τη δυναμική της ελληνικής επιστημονικής κοινότητας και την ικανότητά της να συμμετέχει ισότιμα σε διεθνείς επιστημονικές προσπάθειες.
